Studenci

Jeżeli coś jest dla ciebie bardzo trudne, nie sądź, że to jest niemożliwe dla człowieka w ogóle. Miej za to przekonanie, że co jest możliwe dla człowieka, to i dla ciebie jest możliwe do osiągnięcia.  / Marek Aureliusz

Poniżej kilka wskazówek bibliograficznych z subiektywnym komentarzem (w miarę możliwości spis ten będzie poszerzany):

J. Rogers „Coaching” – znakomite wprowadzenie do coachingu, nie tylko dla laików, ale i osób, które w coachingu zdobywają szlify. Książka napisana jest prostym językiem, a jej narracja zachęca, by czytać stronę za stroną.

S. Thorpe, J. Clifford „Podręcznik coachingu” – dobre, zwięzłe wprowadzenie do coachingu, mniej opisowe niż książka J. Rogers, a bardziej skoncentrowane na praktyce. Książka dzieli się na trzy części – pierwsza to zwięzła charakterystyka procesu coachingowego, druga to studia przypadków, a trzecia zbiór  przydatnych narzędzi.

B. Peltier „Psychologia coachingu kadry menedżerskiej” – to książka unikatowa pośród literatury coachingowej wydanej po polsku. Autor dokonuje przeglądu wybranych podejść do coachingu, wywodzących się z wiodących nurtów terapeutycznych, nie wyłączając (co kontrowersyjne) nawet podejścia psychodynamicznego. Absolutnie lektura obowiązkowa! Ciekawym uzupełnieniem tej pracy może być dzieło Krystyny Drat-Ruszczak oraz Ewy Drążkowskiej-Zielińskiej pt. „Podręcznik pomagania”. Mimo że jest to publikacja adresowana przede wszystkim do terapeutów, czytelnik znajdzie w niej rzeczowy opis głównych elementów budowania relacji pomocowej oraz zjawisk w niech zachodzących, ponadto będzie miał okazję poznać skrótowo metodykę terapii wybranych nurtów.

J. Starr „Podręcznik coachingu. Sprawdzone techniki” – książka godna polecenia, choć wydanie polskie nie obyło się bez rażących błędów. Tłumacz posługuje się terminami coach i trener oraz coaching i trening, w sposób zamienny, co razi, zwłaszcza że w większości publikacji podręcznikowych prezentuje się różnice między obu dziedzinami. Autorka pisze o coachingu kooperacyjnym – pojawia się jednak pytanie, czy coaching może być niekooperacyjny i czy w ogóle byłby to coaching. Plus za merytoryczny, obszerny opis poszczególnych etapów pracy z klientem. Zdumiewa lista osób, którym na wstępie autorka składa podziękowania. Brakuje tylko Freuda, którego też z pewnością znała.

D. Clutterbuck „Coaching zespołowy” – w mojej ocenie najlepsza publikacja dotycząca zastosowania coachingu w pracy z grupą/zespołem. Teraz nie o książce, a o Clutterbucku. Co łączy go z wielkimi postaciami kultury polskiej? Otóż, podobnie jak Wł. Bartoszewski i Cz. Miłosz, wykładał kilka semestrów na amerykańskich uczelniach jako visiting professor (nauczyciel gościnny) i od tego momentu z wielkim upodobaniem (podobnie jak wspomniani wcześniej) posługuje się tytułem profesora. Jest to niejako usprawiedliwione, ale dopiero od kilku lat – gdyż w 2009 r. jako 62-letni student, uzyskał stopień doktora, co zasługuje na pełne uznanie. Ale to tylko tytułem anegdoty (choć prawdziwej). Nie ma się co autora czepiać, bo książka dobra.

T. Stoltzfus „Sztuka zadawania pytań w coachingu” – książka licząca ok. 120 stron wypełnionych pytaniami i technikami coachingowymi. Coś dla zbieraczy narzędziówki. Ciekawym uzupełnieniem tej publikacji jest wzmianka o coachingu pastoralnym, bo sam autor na co dzień pracuje z osobami potrzebującymi wsparcia w ramach jednej z parafialnych organizacji. Warto tę książkę mieć pod ręką.

 M. Clayton „Techniki wywierania wpływu” – pierwsze słowo, jakie ciśnie się na usta po zetknięciu z tą książką to „bełkot”. Nic przydatnego, wymyślone przez autora modele bazujące selektywnie na badaniach Cialdiniego (jak większość prac w tej dziedzinie). Popłuczyny popłuczyn postcialdiniowskich w panierce Claytona. Niestrawne.

S. Weinschenk „Motywacja i perswazja” – książka z podobnego gatunku jak wymieniona powyżej, ale od niej stokroć lepsza. Autorka przytacza wybrane badania (nie tylko Cialdiniego, wow!), choć jakoś udzielanych przez nią porad razi. Wyciąga wnioski nieuprawnione, skraca opis rezultatów badań replikowanych, stara się na siłę pogodzić naukę z poradnictwem dla amerykańskich sekretarek i niestety jej to nie wychodzi. A może i wychodzi – stąd tak mizerny efekt?

 S. Briers „Pokonaj depresję, stres i lęk” – to trzeci (po dwóch powyższych) poradnik wydawnictwa Samo Sedno, jaki zamierzam krótko scharakteryzować. W przeciwieństwie do dwóch pozycji wcześniej wymienionych, ta zasługuje na uwagę. Być może dlatego, że omawia podejście poznawczo-behawioralne, które skłania mniej do tandetnego efekciarstwa, aniżeli „magiczna” perswazja. Mankament – zbyt skąpy opis metod pracy, zwłaszcza ze stresem i złością (depresja i lęk potraktowane z większą uwagą). Duży plus za cenę, bo dobre poradniki terapeutyczne nie należą do najtańszych. Słabo wyjaśniona rola przekonań pośredniczących (środkowe piętro – między przekonaniami rdzennymi a natrętnymi myślami). Ale skorzystają na pewno nie tylko amerykańskie sekretarki, a to o poradniku świadczy dobrze.

Literatura, którą warto znać, chcąc poznać człowieka (w tym samego siebie):

  • Epiktet „Encheridion”
  • Marek Aureliusz „Rozmyślania”
  • S. Pinker „Tabula rasa”
  • M. Gazzaniga „Istota człowieczeństwa”
  • A. Damasio „Błąd Kartezjusza”
  • L. Cozolino „Neuronauka w psychoterapii”
  • J. LeDoux „Mózg emocjonalny”
  • S. Andreski „Czarnoksięstwo w naukach społecznych”
  • T. Witkowski „Zakazana psychologia”
  • J. Vetulani „Piękno neurobiologii”
  • D. Kahneman „Pułapki myślenia”
  • M. Seligman „Optymizmu można się nauczyć”
  • Dalajlama „Etyka na nowe tysiąclecie”
  • S. Hawking „Teoria wszystkiego”
  • J. Gaarder „Świat Zofii”
  • F. Crick „Szalona pogoń”
  • O. Sacks „Antropolog na Marsie”
  • S. Greenblatt „Zwrot. Jak zaczął się renesans”
  • R.P. Feynman „Przyjemność poznawania”
  • D. Eagleman „Mózg incognito”
  • P. Ekman „Emocje ujawnione”
  • P. Zimbardo „Paradoks czasu”
  • C. Rogers „O stawaniu się sobą”
  • T. Harford „Sekrety ekonomii”
  • A. Ellis „Terapia racjonalno-emotywna”
  • A. Ellis „Głębokie uzdrawianie emocji”
  • A. Ellis „Jak zadbać o własne szczęście”
  • I. Yalom „Kat miłości”
  • V. Frankl „Człowiek w poszukiwaniu sensu”
  • Cz. Miłosz „Traktat o życiu. Myśli wybrane”
  • L. Mlodinow „Krótka historia rozumu”
  • E. Fromm „Mieć czy być”
  • R. Calasso „Zaślubiny Kadmosa z Harmonią”
  • G.J. Frazer „Złota gałąź”
  • U. Eco „Historia piękna”
  • G. Ritzer „Makdonaldyzacja kultury”
  • D. Buss „Psychologia ewolucyjna”
  • J. Kabat-Zinn „Życie. Piękna katastrofa”
  • A. Damasio „Jak umysł zyskał jaźń”
  • A. Damasio „Tajemnica świadomości”
  • M. Gazzaniga „Kto tu rządzi?”
  • I. Yalom „Mama i sens życia”
  • Z. Herbert „Labirynt nad morzem”
  • I. Yalom „Istoty ulotne”
  • R. Dawkins „Samolubny gen”
  • Konfucjusz „Dialogi”
  • „Tao Te Ching”
  • D. Charles „Siła nawyku”
  • R. Cialdini „Wywieranie wpływu na ludzi”
  • D. Goleman „Inteligencja emocjonalna”
  • Z. Herbert „Król mrówek”
  • S. Hayes „W pułapce myśli”
  • E. Aronson „Człowiek istota społeczna”
  • S. Cain „Ciszej proszę”
  • S. Lilienfeld „50 wielkich mitów psychologii popularnej”
  • A. Kępiński „Rytm życia”
  • A. Antonovsky „Rozwikłanie tajemnicy zdrowia”
  • R. Sapolsky „Dlaczego zebry nie mają wrzodów”?
  • M. Csikszentmihalyi „Przepływ”
  • I. Yalom „Dar terapii”
  • H. Marsh „Po pierwsze nie szkodzić”
  • Ch. Padesky „Umysł ponad nastrojem”
  • I. Yalom „Kiedy Nietzsche szlochał”
  • I. Yalom „Kuracja Schopenchauera”
  • I. Yalom „Problem Spinozy”
  • I. Yalom „Patrząc w słońce”
  • A. Maslow „Motywacja i osobowość”
  • Platon „Obrona Sokratesa”
  • Arystoteles „Retoryka”
  • Epikur „List do Menojkeusa”
  • A. Krawczuk „Starożytność odległa i bliska”
  • A. Krawczuk „Stąd do starożytności”
  • J. Parandowski „Z antycznego świata”
  • K. Dąbrowski „Trud istnienia”
  • P. Drucker „Praktyka zarządzania”
  • W. Łukaszewski „Wielkie pytania filozofii”
  • Suzuki „Wprowadzenie do buddyzmu zen”
  • S. de Shazer „Kiedy słowa były magią”
  • F. Crick „Zdumiewająca hipoteza”
  • W. Tatarkiewicz „Historia filozofii”
  • W. Tatarkiewicz „O szczęściu”
  • W. Tatarkiewicz „Dzieje sześciu pojęć”
  • W. Witwicki „Rozmowa o jedności prawdy i dobra”
  • Z. Kubiak „Brewiarz Europejczyka”
  • Leonardo da Vinci „Pisma wybrane”, t. 1 i 2
  • Albert Einstein „Pisma filozoficzne”
  • S. Hawking „Krótka historia czasu”

Polecane czasopisma popularne (dostępne w empikach):

  • „Scientific American. Świat nauki”
  • „Scientific American Mind”
  • „Forbes”
  • „Harvard Business Review”
  • „Charaktery” (i wydania specjalne, jak „Style i charaktery”, „Psychologia dziś”)
  • „Coaching”
  • „Tu i teraz”
  • „Psychologia w szkole”
  • „Polityka. Ja, my, oni”
  • „Świat mózgu”
  • „Newsweek. Psychologia”
  • „Psychologies Magazine GB”
  • „Psychology Today”
  • „Focus. Medycyna”
  • „Manager”

Filmy z nauką, literaturą lub sztuką w tle:

  • „Piękny umysł”
  • „Teoria wszystkiego”
  • „Stowarzyszenie umarłych poetów”
  • „Gra tajemnic”
  • „Życie Jane”
  • „Einstein i Eddington”
  • „Dowód”
  • „Kinsey”
  • „Niebezpieczna metoda”
  • „Copenhagen”
  • „Madame Curie”
  • „Pasteur”
  • „Breaking the Mould”
  • „Piętno”
  • „Howl”
  • „Iris”
  • „Geniusz”
  • „Last station”
  • „Miss Austen regrets”
  • „Infomus”
  • „Różyczka”
  • „Cudowni chłopcy”
  • „Sylvia”
  • „Capote”
  • „Całkowite zaćmienie”
  • „Marzyciel”
  • „Panaceum”
  • „Anioł przy moim stole”
  • „Szukając siebie”
  • „Pinero”
  • „Frida”
  • „Modigliani – pasja tworzenia”
  • „Pollock”
  • „Amadeusz”
  • „Kopia mistrza”
  • „Dziewczyna z perłą”
  • „Vincent and Theo”
  • „Basquiat – Taniec ze śmiercią”
  • „El Greco”
  • „Wyjście przez sklep z pamiątkami”
  • „Popiołki”
  • „Moja lewa stopa”
  • „Duchy Goi”
  • „Mój Nikifor”
  • „Klimt”
  • „Młyn i krzyż”
  • „Wielkie nadzieje”
  • „Caravaggio”
  • „Lautrec”
  • „Van Gogh”
  • „Udręka i ekstaza”
  • „Rembrandt”
  • „Portret Doriana Graya”
  • „Picasso”
  • „The Knick” (serial fabularny)

Lista nonsensów (tylko niektórych):

  • NLP, NLPt, NLS
  • ustawienia systemowe Berta Hellingera
  • psychologia/pedagogika kwantowa
  • Dwupunkt
  • „Ukryte terapie”
  • Prawo przyciągania (J. Vitale i jego wyznawcy)
  • psychotronika
  • parapsychologia
  • New Age
  • radiestezja
  • psychologia transpersonalna
  • terapia poprzednich żywotów
  • badanie „żywej kropli krwi”
  • „medycyna bioinformacyjna”
  • „totalna biologia”
  • homeopatia
  • bioenergoterapia
  • Ruch na rzecz Odzyskanej Pamięci
  • kompleks Edypa / Elektry
  • ruch antyszczepionkowy
  • i wiele, wiele innych…